Prinses Mathildeprijs

  • 03/12/2007
Zie ook:
Thema:
Plaats:

Excellenties,
Dames en Heren,

Het verheugt me bijzonder u hier vandaag te mogen verwelkomen voor de prijsuitreiking van het Fonds dat mijn naam draagt. Dit jaar is het thema ?kinderen en jongeren in hun relatie tot opvoeding en de ouderlijke omgeving?.

Het Fonds knoopt hiermee weer aan bij het onderwerp waar het mee begonnen is, en kiest opnieuw resoluut voor kinderen. Als moeder van drie jonge en levenslustige kinderen ? en met een vierde kindje onderweg, vind ik het heel belangrijk dat we erover nadenken hoe we kinderen? en in het bijzonder kwetsbare kinderen - in onze complexe samenleving kunnen ondersteunen op hun weg naar volwassenheid. Het is belangrijk dat wij ons samen afvragen op welke manier we ouders kunnen helpen in hun opvoedingstaak en dat we initiatieven in dit domein aanmoedigen. Het zijn thema?s die ook mijn man, Prins Filip, nauw aan het hart liggen. De opvoeding van onze kinderen is immers een taak die we samen met hart en ziel op ons nemen. Ik voel me in mijn inzet gesterkt door zijn interesse wanneer ik, samen met het Fonds, werk aan het valoriseren van uw projecten. We doen dat vandaag, maar ook na de dag van de prijsuitreiking ? een traditie die ik met het Fonds ook volgend voorjaar wil voortzetten.
Kinderen zijn de toekomst van onze maatschappij en tegelijk zijn ze ook bijzonder kwetsbaar. Ze beschikken eveneens over een enorm potentieel. Leergierig staan ze open voor prikkels en aanmoedigingen die hen helpen om hun talenten te ontvouwen. In interactie met hun omgeving ontplooien ze zich. Ze maken zich klaar om de wereld te veroveren en op hun beurt volwassen te worden.

Het gaat om een complex proces. Deze interactie tussen kinderen en jongeren enerzijds en hun ouders, familie, leraars en de maatschappij waarin ze leven anderzijds noemen we ?opvoeding?.
Dit proces kent, voor allen die ermee te maken krijgen, gemakkelijke en minder gemakkelijke fasen.

Dit opvoeden vindt plaats binnen een samenleving die evolueert, net zoals de familieverbanden: zo zijn er meer éénoudergezinnen en nieuw samengestelde gezinnen, vaker dan vroeger werken beide ouders of zijn grootouders minder beschikbaar. De oude rolpatronen zijn minder van toepassing. Deze open en veranderende maatschappij biedt nieuwe kansen tot ontplooiing voor de kinderen, maar voor ouders is ze soms een bron van onzekerheid en stress. Daarom is wat extra steun welkom. Ondanks veel inzet en liefde van ouders en omgeving, loopt het niet altijd zoals gepland, en soms loopt het zelfs mis.
Initiatieven in de nabije omgeving, die niet veraf staan van de dagelijkse leefwereld, kunnen ouders een duwtje in de rug geven.

Het is zo?n project dat het Fonds wilde bekronen: een origineel initiatief dat in de onmiddellijke omgeving van de kinderen en hun ouders opvoedingsondersteuning geeft.

U diende dit jaar maar liefst 106 projecten in. Een bewijs dat het thema ?kinderen en jongeren in hun relatie tot opvoeding en de ouderlijke omgeving? pertinent is. Het zijn waardevolle projecten, en uw inzet verdient veel lof. Ik dank u hiervoor en ben blij dat ik u persoonlijk kan feliciteren voor uw dagelijkse inspanningen.
Een jury van experten heeft, onder de deskundige leiding van Professor Laevers een ?shortlist? opgesteld, waaruit de uiteindelijke laureaat gekozen werd. De taak van de juryleden was niet eenvoudig.

Dames en Heren, ik zei u al dat we resoluut voor kinderen kozen. We wilden daarin nog een stapje verder gaan en ook de kinderen zelf laten kiezen. Een tiental dagen geleden werd de 18de verjaardag van het Kinderrechtenverdrag gevierd. Bij die gelegenheid werd er opnieuw op gewezen dat kinderen nog te weinig ernstig genomen worden, dat ze te weinig kunnen participeren. Het Fonds heeft dit jaar een nieuwe formule ingevoerd : voor het eerst binnen de Koning Boudewijnstichting werd een kinderjury ingeschakeld.

Met de selectie van de volwassenenjury? en dit was nieuw ? trok het Fonds naar twee scholen. De jongeren bekeken zorgvuldig de geselecteerde projecten en brachten hun advies uit. Elke school gebruikte hiervoor een eigen werkwijze. In beide gevallen werd dezelfde laureaat gekozen.
De ervaring met de kinderen en jongeren was bijzonder positief. In de volgende jaren zal het Fonds verdergaan op de ingeslagen weg. Hoe de kinderjury?s te werk gingen en waarom ze deze keuze maakten, leggen ze u dadelijk zelf uit. Zij zijn hier vandaag bij ons in de zaal. Het lijkt me dan ook logisch dat zij zelf hun methode en keuze verklaren.

Voordien wil ik nog enkele woorden zeggen over de laureaat van dit jaar: het poppentheaterproject ?Guus en Trompi op school?. Het is een preventieproject dat al enkele jaren met succes wordt toegepast in Sint-Niklaas. Het Huis van het Kind ? een samenwerkingsverband voor opvoeding, gezondheid en spel - werkt hiervoor nauw samen met de centra voor leerlingenbegeleiding van beide onderwijsnetten. De betrokkenheid van ouders en school is hierbij cruciaal. De kinderen van de derde kleuterklas ? tot wie dit project zich richt - voelen zich sterk aangesproken door de marionetten Guus en Trompi.

Heel overtuigend is ook de positieve basishouding die aandacht schenkt aan sociaal wenselijk gedrag. Kinderen die wat ?moeilijker? zijn (en dan zet ik het woord ?moeilijke? tussen aanhalingstekens), hebben vaak al veel negatieve opmerkingen gekregen. Ze gaan zich stilaan identificeren met wat ze niet goed doen of kunnen, en dat tast hun zelfbeeld en zelfvertrouwen aan. Guus en Trompi helpen ouders en kinderen om een knop om te draaien: de aandacht gaat naar sociaal gewenst gedrag, de negatieve spiraal wordt zo op zijn kop gezet.

Dadelijk maakt u zelf kennis met Guus en Trompi. Voor zij hier in de schijnwerpers komen te staan, wil ik nog alle leden van het bestuurscomité danken. Mijn dank gaat ook naar alle juryleden, van beide jury?s, die op een efficiënte en onafhankelijke manier hun beraadslagingen voerden. Dit alles was niet mogelijk geweest zonder de inzet van onze Voorzitster Mevr. Tulkens, die de voorbije zeven jaar succesvol aan het roer stond van het Fonds. Verder gaat mijn dank ook naar de Koning Boudewijnstichting, in het bijzonder naar de medewerkers van het Fonds, voor het goede beheer en voor hun openheid voor de vernieuwing en ontwikkeling van het Fonds.

Ik wens tot slot allen die van ver of van dichtbij betrokken zijn bij het Fonds veel geluk in hun persoonlijk leven en aan de 106 projecten alle succes.
Ik dank U.